İnsanın kurtuluşunda büyük önemi olan ahlak ve terbiyeye gerekli ihtimam gösterilmediği durumlarda iffeti ve şahsiyeti bozulmuş kimselerle karşılaşmak mümkün olmaktadır. Problemin temelinde yetişkinlerin terbiyesi yatmaktadır. Ebeveyn ahlaki noktada bir temizlikten geçmediği takdirde çocukta anne-baba gibi yetişmekte ve mesele çözülmesi çok zor bir problem haline gelmektedir.

Din eğitiminde insanlar çocukluk yıllarından itibaren fıtratında ki imanı korumakla mükelleftir. Bu mükellefiyet çocukluk yıllarında ebeveyne aittir. Ebeveyn, hem kendi imanı ve hem de çocuklarının imanını dünyanın bozucu etkilerinden koruması gerekir. Bu bağlamda Kur’an’da şöyle buyurulmaktadır:

“Ey inananlar! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun. Onun başında, acımasız, güçlü, Allah’ın kendilerine buyurduğuna karşı gelmeyen ve emredildiklerini yapan melekler vardır.” (Tahrim Suresi, 6)

Şahsiyetin felaha kavuşmasında güzel ahlakın büyük önemi vardır. Bu sebeple hem güzel ahlakı tanıyıp geliştirme ve hem de kötü ahlakı öğrenme adına Gazali’nin konuyla alakalı ifadelerine yer verecek olursak; Güzel ahlak mü’minin, kötü ahlak ise münafığın alametidir. Yüce Allah bu sıfatları, güzel veya kötü ahlakın meyveleri olarak Kur’an’da zikretmiştir. Bu nitelikleri anlatan Mü’minun suresinin 1-11 ayetler grubu mana bütünlüğü açısından güzel ahlakın alametleri olarak ele alınabilir. (Gazali, ihya, III/148)

• Gerçekten müminler felaha ermiştir;
• Onlar ki, namazlarında huşu içindedirler;
• Onlar ki, boş ve yararsız şeylerden yüz çevirirler;
• Onlar ki, zekatı verirler;
• Ve onlar ki, iffetlerini korurlar;
• Ancak eşleri ve ellerinin sahip olduğu (cariyeleri) hariç. (Bunlarla ilişkilerden dolayı) kınanmış değillerdir.
• Şu halde, kim bunun ötesine gitmek isterse, işte bunlar, haddi aşan kimselerdir.
• Yine onlar ki, emanetlerine ve sözlerine riayet ederler;
• Ve onlar ki, namazlarına devam ederler.
• İşte, asıl bunlar vâris olacaklardır;
• Firdevs’e varis olan bu kimseler, orada ebedi kalıcıdırlar.

Felah kavramıyla başlayan surede, görüldüğü gibi ayetler bütünlükle değerlendirildiğinde, şahsiyetin alametleri de bütünlük içerisinde ele alınmış olacaktır. Şahsiyetinden şüphe eden kimse, kendini bu ayetlerin mihengine vurmalıdır. Şüphesiz bu sıfatların varlığı o kimsenin güzel ahlakı, yokluğu ise kötü ahlakının delillerindendir. Bu vasıflardan bazısını üzerinde bulunduran insan, bir kısım güzel ahlaka sahiptir ki işte bunları korumaya, kendisinde olmayan diğer sıfatları da elde etmeye çalışmalıdır.

Netice de şunları söyleyebiliriz:

Felah için, dengeli bir hayata, bu denge için de eğitim gibi bir olguya ihtiyaç vardır. İnsan, ancak eğitim sonucu heva ve aşırılıklarının esaretinden kurtulmakta ve niçin yaratıldığının farkına varmaktadır. O, Allah’a kulluk için yaratılmış ve durmaksızın nefsini temize çekmesi ve şahsiyetini yüceltmesi istenmiştir.

NURULLAH DAĞ

Marmara Üniversitesi

İlahiyat Fakültesi

Yüksek Lisans Öğrencisi

02.12.2009

---

Yorum Yap