YUSUF CEMÄ°L (ALTAY) BEY
1868 yılında İzmir’in Kınık İlçesi’nde doğmuştur. Bergama eşrafından Halil Kamil Efendi’nin ve Ayşe Hanım’ın oğludur. İlköğrenimini yaptığı mahalle mektebinden sonra bir süre Medrese’ye devam ederek dini bilgiler ve Arapça öğrenmeye çalıştı. Genç yaşta Anne ve Babasını kaybetmesi üzerine onlardan kalan mallar sayesinde zengin ve rahat bir yaşantı sürerken kefil olduğu kişilerin iflası, taşınmaz mallarının ellerinden çıkmasına yol açtı. Bu sırada askere alınarak Simav Redif Taburu’na katıldı. Taburu ile Birinci Dünya Savası’nın Yemen Harekâtında ve daha sonra 1897 Türk-Yunan Savası’nda Dömeke Meydan Savası’nda vatan hizmetinde bulundu. Taburu Simav’a döndükten birkaç yıl sonra askerlikten çekilerek ticaret hayatına atılmış ve maddi durumunu düzeltmiştir. 1900 yılından itibaren Simav’a

yerleşerek, orada çalışmasını sürdürmüştür. 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanı ile İttihat ve Terakki Fırkası’nda yer alarak politikaya girmiş ve partinin İlçe Yerel Yönetimi’nde etkili olmaya başlamıştır. 1913’de İttihat ve Terakki Fırkası’nın Kütahya Genel Meclisi’ne üye seçilince Simav’dan ayrılmış ve ticaret hayatına Kütahya’da devam etmiştir.

Milli Mücadele’de Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nde ulusal direnişe katılmıştır. TBMM’nin Birinci Dönemi’nde Kütahya Milletvekili seçilerek, 23 Nisan 1920 günü Meclis’in açılısında hazır bulunmuştur. Meclis’te Maliye, Mali Kanunlar, Dışişleri ve Dilekçe Komisyonlarında çalışmıştır. Birinci toplantı yılında Tasarı Komisyonu’nun Kâtipliğini yapmıştır. Dönem içinde beşi gizli oturumlarda olmak üzere kürsüde 87 kez söz almış, 19 soru önergesi vermiştir. Önerdiği kanun tekliflerinden Harcırah kararnamesine göre verilmekte olan harcırahlardan % 40 indirim yapılmasına dair olanı 2 Ağustos 1920 tarihinde 9 sayılı Kanun olarak kabul edildi. 1922’de Müdafaa-i Hukuk Grubu’ndan istifa etti ise de muhalefeti oluşturan II. Grup içinde yer almamıştır. Dönem sonunda Meclis’ten ayrıldıktan sonra Kütahya’daki menkul ve gayrimenkul malları Yunan işgali sırasında yağmaya uğradığı için Ankara’da bir dükkân açarak ticarete devam etti. 1901 tarihinde evlenen Cemil Bey’in, Muhasin ve Suavi adlarında iki erkek, Sabahat adında bir kız çocuğu vardır. Çocuklarından Sabahat ve Muhasin Simav’da ilkokul öğretmenliği yapmışlardır. Suavi ise ziraat memurudur. Yusuf Cemil Bey 9 Mart 1925 tarihinde Ankara’da vefat etmiş, Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedilmiştir.

ESERLERÄ°

Basılmamış Eserleri

1. Çakırdiken (Bir köy hikâyesi) 428 mısra.

2. Åžiirler.

3. Günlük – Hatıralar (1330–1340 / 1914–1924).

4. Sahabe’lerin Tercüme-i Halleri

Basılmış Eseri

Mustafa Yeşil, Kütahya Mebusu Simavlı Cemil Bey’in Manzum Bir Mektubu, Folklor Araştırmaları, Kütahya Vilayet Matbaası, Kütahya, 1954, 160 mısra.

Yusuf Cemil (Altay) Bey’in Birinci Mecliste Aldığı Görevler[1]

Görev Aldığı Meclis Komisyonları

— Maliye Komisyonu

— Mali Kanunlar Komisyonu

— Dışişleri Komisyonu

— Dilekçe Komisyonu

—Tasarı Komisyonu: Birinci toplantı yılında bu komisyonun kâtipliğini yapmıştır.

Belge 1 Yusuf Cemil Bey’e ait T.B.M.M. Azası Tercümeihal Kâğıdı Örneği, T.B.M.M. Arşivi, No: 297

---

[1] ÇOKER, Fahri, Türk Parlamento Tarihi, C. III, T.B.M.M. Vakfı Yayınları No: 6, Ankara, 1995, s. 707

Ahmet DEMÄ°RCAN

Yorum Yap